Қазақтардың дәстүрлі шаруашылығы

Досмаганбетов Сайлау Женисович

Қоғамдық пәндердің оқытушысы

.

.

Ұзақ мерзімді сабақ жоспары тарауы:

XVI — XVII ғасырлардағы экономика мен мәдениет

                    «Қостанай гумантарлық колледжі» мекемесі

 Күні:

Мұғалімнің аты жөні:

Досмаганбетов Сайлау Женисович

 

 

 

Тобы: 1МДТ-26

қатысқандар

 

қатыспағандар                                                                           

Сабақ тақырыбы.

Қазақтардың дәстүрлі шаруашылығы.

Зерттеу сұрағы: Көшпелілердің дәстүрлі шаруашылығының ерекшелігі неде?

Оқу мақсаттары  (оқу бағдарламасына сілтеме)

6.4.1.2. көшпелілердің шаруашылық өмірінің ерекшеліктерін анықтау.

Сабақ мақсаттары:

Білім алушылардың барлығы: көшпелі шаруашылықтың ерекшеліктерін анықтайды.

Көпшілігі: Кескін картада маусымдық көші-қон бағыттарын белгілейді.

Кейбіреулері: көшпелі шаруашылықтың адам өміріндегі маңызын анықтайды.

Бағалау критерий:

— көшпелі шаруашылықтың ерекшеліктерін анықтайды.

Кескін картада маусымдық көші-қон бағыттарын белгілейді.

көшпелі шаруашылықтың адам өміріндегі маңызын анықтайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Қолдану

Тілдік мақсаттары.

Тыңдалым-оқулық карта,оқушылардың баяндамалары.

Айтылым-сұрақ ,карта,баяндамалар.

Жазылым-жаңа оқу материалдары,таблица толтыру.

Оқылым –оқулық, оқушылардын орындайтын тапсырмалары.

Негізгі ұғымдар.

Жұт,өртқою, егіс,шикі кесек.

Сөйлем құруға қажетті сөз тіркестері.                                                                               Қазақтардың дәстүрлі шаруашылығы.                        

Құндылықтарға баулу.

Жалпыға бірдей еңбек қоғамы: еңбек және шығармашылық, ынтымақтастық Ата-бабаларымыздың бірегей мәдениетіне құрметпен қарау, шығармашылық және сыни тұрғысынан ойлау.

Пәнаралық байланыс.

Қазақ тілі және қазақ әдебиеті, география.

Бастапқы білім

6.4.1.1 көшпелілер мен отырықшылар арасындағы өзара экономикалық байланыстарын анықтау

Сабақ барысы

Тарихи концепт

«Өзгеріс пен сабақтастық» бойынша білім алушылар: сабақтастық пен өзгеріске қатысты тарихы мысалдарды уақыт пен кеңістікте талдайды және бағалайды,сабақтастық пен өзгеріске қатысты тарихипроцестер мен тақырыптарға дейн біріктіреді,тарихи оқиғалар мен процестердің белгілі бір уақыт межесінде жүйеленуі мен ұйымдасуының негізін (критерийлер) түсіндіреді.

Сабақтың жоспарланған кезеңдері.

Сабақтағы  жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

 

Сабақтың басы

5-минут.

 Ұйымдастыру кезеңі.

— Амандасу, оқушыларды түгендеу.

— Психологиялық ахуал қалыптастыру.

Тренинг «Ыстық алақан»

Мақсаты: Ыстық алақан арқылы жылы лебіз білдіреді.

Топтарға бөлу.

Стратегия «Маусымдық көш түрлері»

Мақсаты: Сабақтық тақырыбына мақсаттау және оқушылардың қызығушылықтарын арттыру үшін.

Мазмұны: маусымдық жайылым түрлеріне байланысты бөлінеді. Қағазға жазылған сөздер арқылы:

1-топ көшпелі мал шаруашылығы.                                                                                            2-топ отырықшы мал шаруашылығы.                                                                                     3-топ жартылай көшпелі мал шаруашылығы.

Жаңа тақырыпты, оқу мақсаттарын ашу.

Стратегия «Суреттер сөйлейді»

Мақсаты: Сабақ тақырыбы мен мақсаттарын ашу үшін және оқушылардың білім алуға зейіндерін арттыру мақсатымен өткізіледі.

Мазмұны: Оқушыларға көшпелі ауылдың суреті көрсетіледі. Оқушылар суретте не бейнеленгені жайлы өз ойларымен бөліседі.

Кері байланыс: Мұғалімнің мадақтауы, қолпаштауы,  қол шапалақтау.

 
Сабақтың ортасы,                                              

20-минут

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Т) «Айналмалы бекет» әдісі

Мақсаты: бірігіп жұмыс істеуге, бір-бірін тыңдауға, қарым-қатынас жасауға, топта талқылауға, бірлесіп шешім табуға дағдыланады.

Мазмұны: әр топ бір тақырыппен жұмыс істейді, олар тапсырманы орындау барысында постерде кестені толтырады.

Кесте.

  Көшпелі ш. Жартылай көшпелі ш. Отырықшы ш.

Өмір салты қандай болды?

     

Қандай мал түрлерін өсірді?

     

Қандай тағы өнім алды?

     

Дәстүрлі шаруашылық –

Қосалқы шаруашылық түрлері –

Маусымдық көші-қон түрлері

Қыс

     

Қыстау

     

Содан соң, әр топ өз постерін қалдырып, басқа топтармен орын ауыстырады да, барған топтың постерлеріне 2 + және 2- қосады. 3 топтан өтіп, өз үстеліне оралады. Топта постерлерінде басқа топтардың жасаған бағалаулары мен ұсыныстарын талқылап, қорытынды шығарады – нені қабылдайды, не қабылдамайды.   

Бағалау критерийі Дескрипторы Бағалау белгісі
көшпелі шаруашылықтың ерекшеліктерін анықтайды.

Қазақ ауылдарының өмір салтын дұрыс сипаттайды.

1 жұлдыз

КМШ- қой, ешкі, жылқы, түйе

ЖКМ — қой, ешкі, жылқы, түйе, азғантай сиыр

ОМШ- 4 түлік мал өсірді

3

ЖКМ-

Егіншілік, бау-бақша, қолөнер, кәсіпшілік

ОМШ – көбінесе егіншілік, бау-бақша, балық аулау, аңшылық, кәсіпшілік екенін дұрыс анықтайды

2

Дәстүрлі Ш ұғымын дұрыс атайды, қосалқы Ш. түрлерін ажыратады.

2

Маусымдық көші-қон мезгілдерін дұрыс анықтайды.

Көктем-көктеу, жаз-жайлау, күз-күздеу.

6
Максималды жетондар саны 14 жұлдыз

Кері байланыс: Топ басшылары топ мүшелерін бағалайды. Қол шапалақтау

(Жж) 1 тапсырма. Кескін картамен жұмыс.

Мақсаты: Кеңістік бағдарлануды дағдыланады, жұптасып жұмыс істеуге үйренеді, ұйымшыл болады.

Мазмұны. Картадан Көшпелі МШ, ЖКМ, ОМШ айналысқан аудандарды анықтайды, кескін картада белгілейді.

 

Жұптар топ ішінде бір-бірінің картасын тексереді, бағалайды.

 

Бағалау критерийі Дескрипторы Бағалау белгісі

Кескін картада маусымдық көші-қон бағыттарын белгілейді.

Көшпелі МШ, ЖКМ, ОМШ айналысқан аудандарды дұрыс белгіледі.

3
Максималды жетондар саны 3

(Ж-Жж-Т) 2 тапсырма.

«Ойлан, жұптас, бөліс» әдісі

Мақсаты: Оқушы өз пікірін қорғауға дағдыланады.

Мазмұны:

көшпелі шаруашылықтың адам өмірінде кемінде 3 оң, 2 кері әсерін анықтайды.

Оң әсері Кері әсері
1 1
2 2
3  

 

Жұптасып тексереді, ойларымен бөліседі, топ ішінде талқылайды.

Бағалау критерийі Дескрипторы Бағалау белгісі

көшпелі шаруашылықтың адам өміріндегі маңызын анықтайды.

3 оң әсірін анықтайды

3

2 кері әсерін анықтайды.

2
Максималды жетондар саны 5

Кері байланыс: Бас бармақ арқылы.

 

 

Сабақтың соңы

(С) «Ыстық орындық» әдісі.

Мақсаты: Жаңа тақырыпты меңгеруде кемшіліктерді анықтауға бағытталған.

Мазмұны:

Әр топтан кезектесіп 1 оқушыдан шығады, топтар оған тақырып бойынша сұрақтар қояды. 1 дұрыс жауап – 1 жұлдыз.

Қорытынды шығарылады. Кім ең көп жұлдыз жинады анықталады.

25-тен жоғары – «Керемет!»                                                                                       15-20 – «Жарайсың!»                                                                                                  10-14 – «Талпын!»                                                                                                      1-9 – «Жетуге тырыс!»

Мұғалімнің қолдауы.

Ұйге тапсырма:

Қазақ ауылының көшуі туралы сурет салып келу.

Рефлексия.

«Байтерек» әдісі

Түбірі – Мен түсінбедім…

Діңі – Мен жартылай түсіндім…

Жапырақтары мен бұтақтары — Мен бәрін түсіндім…

Оқушылар кестемен жұмыс жасайды

Саралау – Қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?                    

Қабілетті оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?            

Қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз?                                       

Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз               

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

 

Денсаулық

және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Рефлексия

Сабақ / оқу  мақсаттары шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді?

Сыныптағы ахуал қандай болды?

Мен жоспарлаған саралаушаралары

Тиімді болдыма?

Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе?                                                        Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім жəне неліктен?

  «Бағдар шам» әдісі.                   

«Байтерек» әдісі

Түбірі – Мен түсінбедім…

Діңі – Мен жартылай түсіндім…

Жапырақтары мен бұтақтары — Мен бәрін түсіндім…