КҮРДЕЛІ ВИСМУТИТТЕРДІҢ ФИЗИКА ХИМИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІННІҢ МАҢЫЗЫ

Оразымбетова А.Н.
.
.
Өзектілігі:  Висмут тотығының қатты фазада сілтілік – жер және мыс оксидімен әрекеттесуі арқылы алынған күрделі оттекті қосылыстары аса жоғары өткізгіштік қасиеттер көрсетеді. Осыған байланысты висмутиттердің синтездеу жағдайын, олардың рентгендік құрылымын анықтау, термодинамикалық және физикалық қасиеттерін зерттеу – ғылыми өзекті мәселе болып табылады.
   Жұмыстың мақсаты. (- сирек-жер элемент, Me-магний ) жүйесіндегі жаңа анорганикалық материалдарды синтездеу және олардың рентгенографиялық және кейбір физикалық көрсеткіштерін анықтап, халық жағдайындағы пайдалы қасиеттерін анықтау.
Зерттеу әдістері:
  1. Күрделі висмутиттер қосылыстары бойынша ғылыми әдебиетті зерттеу және талдау.
  2. электронды микроскоп әдісімен TmMgBiO4, микродифракциялық көріністері, иондардың орналасу жағдайлары қарастырылды
Зерттеу бөлімі:
RMgBiO4 (–) құрамының жаңа қосылымдарына синтез жасалынды;
—  РФА әдісімен сингония типтері, синтезделген висмутиттердің
элементарлық ұяшықтарының параметрлері анықталған;
  • Ренгенографикалық анализ арқылы TmMgBiO4, кристалдық шамалары анықталды;
  • электронды микроскоп әдісімен TmMgBiO4, микродифракциялық көріністері, иондардың орналасу жағдайлары қарастырылды
Микрофотосуретте кристаллда көрсетілген бөлігінде  қабаттардың өсуі  бір біріне паралельді латеральді мөлшері 10 мкм дейін. Ренгендік спектрлердің анықтауы бойынша  көрсетілген бөліктегі [001]   қабаттардағы беттік электрондарда көрші атомдардың арасындағы электрондық орбитальдардың ішкі  жағдайы 3- суретте мен нәтиженің өлшемдері 4- кестеде көрсетілген .
Алынған нәтижелер висмутиттердің термодинамикалық және                электрофизикалық қасиеттерін зерттеуге қызығушылық тудыра отырып, рентгенографикалық қасиеттер бойынша ақпарат банкінде қолдануға мүмкіндік береді.
  1. Электрондық микроскоп арқылы ұнтақтың дисперстілігін зерттеу барысында күрделі висмутиттердің наноқұрылымды қабаттасқан пластинкалы материал болып табылатындығы көрсетілген.