Дыбысты цифрлеу: дискретизация жиілігі; дыбыс тереңдігі; битрейт

Сабақтың типі Білім дағдысын қалыптастыру
1. Мақсаты Мультимедиалық технологиялармен жұмыс істей білу, тұрақты білімді қалыптастыру болып табылады.2. Міндеттері
а) Білімдіқ Мультимедиа өнімін құрудың кезеңдері мен технологиясын, мультимедианың құру құралдары мен компоненттерін, замануи мультимедиа технологияларын үйрену
ә) тәрбиеліқ Оқушыларды ұқыптылыққа, жан – жақтылыққа, ізденімпаздыққа тәрбиелеу.
б) дамтыушылық Оқушылардың ойлау қабілетін дамыту, пәнге қызығушылығын арттыру, желімен жұмыс істеу машығы _________

ІІ. Күтілетін нәтиже. Ожидаемые результаты:
а) оқушылар білу керек
• мультимедиалық технологиялар элементтерінің базасын білу, аспаптық және ақпараттық мінездемелік кешенін талап ету, мультимедиалық жобасын өңдеу кезеңі.
• мультимедиалық технологияларды қолдана білу мәтіндік, графикалық, дыбыыстық, видео ақпараттарды ауқымды және жергілікті желіде Интернет желілерінде қолдану.;
• Статистикалық және динамикалық жеке мультимедиалық жобаларды өңдеу, мультимедиалық қосымшаларды құру ________

ә) оқушылар игеруі керек Мультимедиалық жүйелердің негіздерін теориялық және ақпараттық технологияны (мультимедианың базалық элементтері, мультимедианың аппараттық және аспаптық комплексіне қойылатын талаптар, мультимедиа проек жасаудың кезеңдері)

б) оқушылар меңгеруі керек Мультимедиалық технлогиялармен жұмыс істеуді қалыптастыру (мәтіндік файлдардың стандарттық пішіндеу және өңдеу, графикалық, дыбыстық, видеолық ақпараттар, Internet желісінде немесе жергілікті және ауқымды желіде ақпараттық аспапты платформасын 2 және 3 көлемдегі анимациямен ақпараттық нысандарды қолданышуы интерфейсімен біріктіру.);
Мультимедиалық қосымшыларды жасауда мультимедиа технологиялардың тәжірибелік қабілеттірін бекіту.

ІІІ. Сабақтың әрбір кезендерінің әдісі мен тәсілдері

IV. Құралдар: Дербес компьютер, Интерактивті тақта, компьютерлік оқыту бағдарламалары, презентация


Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру. (2 мин.)
ІІ. Білім дағдысын қалыптастыруды тәжірибелік бекіту. (35 мин.)
ІІІ. Творчествалық қолдану. (30 мин.)
ІV. Сабақты бекіту. (20 мин.)
V. Сабақты қорытындылау. (3 мин)

І. Ұйымдастыру:
а) оқушыларды ТҚЕ мен таныстыру;
ә) оқушыларды түгелдеу;
б) оқушылар назарын сабаққа аудару.

ІІ. Білім дағдысын қалыптастыруды тәжірибелік бекіту

Flash технологиясы Shockwave Flash (SWF) форматында қолданылатын векторлық графикаға негізделген. SWF құрушылары, графиканың тамаша мүмкіндіктерімен, олармен жұмыс жасайтын құрал жабдықтарды, (шыққан нәтижені WEB-бетке қоса алатын механизмді тиімді пайдалана отырып, үйлесімді өнім таба алды. SWF-тың тағы бір ұтып тұрғаны, бұл форматты кез келген платформада қолдануға болады. (яғни, MacOS операциялық жүйесімен басқарылатын Macintosh компьютерлері мен Windows ОЖ бар IBM компьютерлері). SWF –да құрылған бейнелерге анимация ғана қолданып қоймай оларды интерактивті элементтермен және дыбыспен де әрлеуге болады.
Осындай қосымша қасиеттерінің арқасында SWF форматы тор әрлеушілерінің ризашылығына ие болып, қолданысқа кіріп кетті. Macromedia отбасында дүниеге келгеннен ақ, бұл форматқа Internet Explorer және Netscape Communicator тор броузерлеріне арналған компоненттері (Plug-In) жасалды. Ал бұл, SWF-тың бүкіләлемдік торда одан әрі атышулы болуына септігін тигізді. Нәтижесінде бұл броузер құрушылары SWF-ті қолдайтын компонентті өз өнімдерінің ядросына қосып қоятынын жария етті. Бұл бастаманы бағдарламалармен қамтамасыз ететін тағы да басқа өндірістер қолдап әкетті (мысалға, Adobe фирмасы).
Macromedia фирмасы SWF форматын қолайлы құралдармен, қарапайымдылықпен жабдықтағандықтан, аталмыш формат өзінің табынушыларын бай. Негізінде, бұлай жабдықталған құралдар жетерлік.

Мәтінге анимация қолдану үшін «ModifyConvert to Symbol» (МодифицироватьПреобраовать в символ) командасы қолданылады. Егер әріп белгілі траектория бойында қандай да бір нүктеге жетпесе, онда кілттік кадр қосып, осы кадрда әріпті қажетті нүктеге жеткіу керек. Мысалы, қандай да бір мәтінге анимация қолданайық, ол үшін:
1)Құрал-саймандар тақтасындағы «Text» (Мәтін) батырмасының көмегімен жаңа құжат бетінде қандай да бір мәтін жазайық

2) Мәтінді ерекшелеп алғаннан соң «ModifyBreak Aрart» (МодифицироватьРазделить) командасының көмегімен жеке әріптерге бөлеміз;
3)Әріптердің түр-түсін өзгерту үшін осы команданы қайта орындаймыз;
4)Мәтіндегі сөздерді ерекшелеп алғаннан соң «ModifyConvert to Symbol» командасының көмегімен символдарға айналдырамыз;
5)Осы символдарды жанама мәзірдегі «Distribute to Layers» (Распределить по слоям) командасы көмегімен қатпарларға бөлеміз;
6) Мысал үшін 30 кадрды кілттік кадр етіп алайық;
7) 1кадрда «FL» сөзі кадрдың сол жақ сыртында, ал «ASH» сөзі кадрдың оң жақ сыртында орналасқан болсын. Соңғы кадрда екі сөзде өз орнындарында тұрады;
8)Бастапқы және соңғы кадрларға жанама мәзірден «Create Motion Tween» командасын қолданамыз;
9)Фильмді тестілесек мәтіндер тоқтаусыз қимылдауда, сондықтан «Layer 1» қатпарының соңғы кадрында «Action Scriрt» бөлімінен «Stoр» командасын енгіземіз;
10) Фильмді тестілеуден өткіземіз де құжатты сақтаймыз 

Форма анимациясы дегеніміз – бір объекті формасының, түрінің және түсінің екінші бір объектіге ауысуы. Мұндай әсерді қолдану үшін «Рroрerties» (Свойства) панелінің «Tween» (Дублировать) бөлімінен «Shaрe» (Форма) қасиетін таңдау керек. Сонда «TimeLine» панеліндегі аралық кадрлар жасыл түске боялады.
Мысалы, кубтың тіктөртбұрышқа өзгеру анимациясын қарастырайық. Ол үшін 1 кадрда куб бейнесін саламыз, 80 кадрды кілттік етеміз де, куб орнына тіктөртбұрышты саламыз. 1 кадрдың «Рroрerties» (Свойства) панелінің «Tween» (Дублировать) бөлімінен «Shaрe» (Форма) қасиетін таңдаймыз 

ІІІ. Творчествалық қолдану
№1 тәжірибелік жұмыс
бейнесін объектіні ерекшелеу батырмаларының көмегімен  ұйымдастыру.

Ол үшін:
1) Бағдарлама жүктелгеннен соң пайда болған сахна терезесіне «FileImport…» командасын орындаймыз немесе «Ctrl+R» батырмалар комбинациясы көмегімен шығатын импорттау терезесінен объектіні таңдап, «ОК» батырмасын басамыз.
2) Объекті сыртындағы ромб бейнесін сызғыш көмегімен сызып аламызда, қажетті контур және құю түстерін таңдаймыз.

3) Екі объектіні беттестіргеннен соң «ModifyGroup» командасы немесе «Ctrl+G» пернелер комбинациясы көмегімен біріктіреміз.
4) Біріктірілгеннен соң пайда болған объектінің көшірмесін өз қажетімізше көбейтеміз.
5) Шыққан объектілерді біріктіреміз, сонда 5-суреттегідей топтастырылған бейнелер жиынтығы шығады.
№2 тәжірибелік жұмыс

Бейнені объектілер жиынтығы ретінде ұйымдастыру үшін:
а) қажетті бейнені құжатқа кірістіреміз;
ә) бірінші бөліктегі үш бейнені топтастырып алғаннан соң қажетті құю түстерін таңдайыз;
б) екінші бөліктегі топтастырылған бейнелерге «Modify Transform Free Transform» командасын қолдана отырып, қажетті бағытта бұрамыз;
в) объектілерді  жинақтаймыз.

ІV. Сабақты бекіту.
Тест
1. Формат Windows Media – бұл..
A. Ағындық тасымалдаудың құрылуы, сақталуы, редакторленуі, көрсетілуі және уақытша структурадан құралған мультимедианың орындалуы.*
B. Файлдағы деректер құрылымы мен оны ұйымдастыру
C. Файл форматын немесе анықталған типтің және файл атының соңына қосылған таңбалардың жиыны.
D. Алғашқы түрінің шифрленген түрлендіру процесі.
Е Файл форматын немесе анықталған типтің және файл атының соңына қосылған таңбалардың жиыны.
2. Файл форматы
A. Ағындық тасымалдаудың құрылуы, сақталуы, редакторленуі, көрсетілуі және уақытша структурадан құралған мультимедианың орындалуы
B. Алғашқы түрінің шифрленген түрлендіру процесі.
C. Файлдағы деректер құрылымы мен оны ұйымдастыру*
D. Файл форматын немесе анықталған типтің және файл атының соңына қосылған таңбалардың жиыны.
3. MIDI (Musical Instrument Digital Interface)
A. Бұл арнайы дыбыстық мәліметтерді сипаттауға арналған хаттамалардың анықталуы *
B. Алғашқы түрінің шифрленген түрлендіру процесі.
C. Ағындық тасымалдаудың құрылуы, сақталуы, редакторленуі, көрсетілуі және уақытша структурадан құралған мультимедианың орындалуы
D. Кодтау немесе қайтадан кодтаудың патенттелген процесі
4. MPEG (Moving Picture Experts Group)
A. Радиостанцияның тасымалдау әдісі.
B. Цифрлық сығылған форматтағы визуалды ақпарат пен дыбыстық кодтауға арналған халықаралық стандарт комитеті. *
C. Программалық қамтамасыз ету мен құрылғылар жиыны
D. Аналогтық сигнал арқылы дыбыс пен видеоның дәстүрлі форматы.
5. Диапазон
A. Дыбыс пен бейнені тасымалданатын дәстүрлі форматы
B. Компьютердің жадылық аймағы
C. Радиостанцияның тасымалдау әдісі*
D. Радиостанцияда тасымалданатын музыка типі
6. Кодек
A. Экрандағы оң жақтағы төменгі бұрышында бейнеленген үлкен емес терезе.
B. Құрылғыдағы жауап пен сұрақ бойынша алынған осы мәліметтердің желідегі файлдардың тасымалдануы.
C. Мультимедиа файлдарын қысуға және орнына келтіріп қолдануға арналған программалық қамтамасыздану мен өңдеуді көрсетеді.*
D. Радиостанцияларда тасымалданатын Windows Media технологиясындағы музыканың типі.
7. Кодтау
A. Дыбыс пен бейнені тасымалданатын дәстүрлі форматы
B. Компакт-дискіде мәліметтерді жәл оқуды қамтамасыз ететін процесс
C. Цифрлық форматта көрсетілген дыбыс пен бейнені түрлендіру. *
D. Желі бойынша құрылғыдан сұраққа жауапты тасымалдайтын файл
8. Мультимедиа файлы туралы мәлімет
A. DVD дискісіндегі мәлімет
B. Мультимедиаға енетін мәліметтер *
C. Бет режимі
D. Таңбалар жиыны
9. Дыбыстарды шығару тізіміне
A. 1 секундта тасымалданатын бит саны.
B. Бейнені секундта бейнелеп көрсететін кадрлар саны
C. Секундтағы биттің ең үлкен жылдамдығы
D. Мультимедиа файлдарының тізімі *
10. CD жазу құрылғысы
A. Біреселі жазу мүмкіндігі бар компакт-дискіге файлдарды жазу үшін қолданылатын құрылғы.*
B. Файлдағы деректер құрылымы және оны ұйымдастыру
C. Файлдарды көшіріп, оны ауыстырып, өшіруге негізделген компакт-дискінің типі.
D. Цифрлық мәліметтерді сақтауға негізделген оптикалық есте сақтау құрылғысы.
11. Цифрлық аудиоформаттардың барлық түрлерінің дыбысын шығару мен оның жазу сапасын арттыруға негізделген форматты ата:
A. Windows Media форматы
B. HDCD форматы*
C. Файл форматы
D. Біреселі жазу (CD-R)
12. Мультимедиа құрамына енетін файлдарды құру, сақтау, редакторлеу, жіберу, ағымдық тасымалдау және дыбыстарын шығару форматын ата:
A. Көпеселі жазу (CD-RW)
B. HDCD форматы
C. Файл форматы
D. Windows Media форматы*
13. Үзінді
A. Деректерді ауыстыруды қамтамасыз ететін форматтар мен процедуралар жиыны
B. DVD дискісіндегі үзінді бөлігі
C. DVD дискісіндегі ең жоғарғы деңгейдегі мазмұн бірлігі*
D. Тарату әдісі
14. Цифрлық формат
A. Бейнені 1 секунд ішінде бейнелеп көрсететін кадрлар саны
B. Екілік форматта мәліметтерді түрлендіру (1 және 0)*
C. Радиостанцияға орнатылатын сандар мәні
D. DVD дискісінің үзінділер бөлігі
15. Жиілік
A. 1 секундта бейнеленетін кадрлар саны
B. DVD дискісіндегі үзіінді бөлігі
C. Радиостанцияға орнату немесе оны идентификациялау үшін берілген сандар мәні*
D. Бейнені 1 секунд ішінде бейнелеп көрсететін кадрлар саны
16. «avi» кеңейтілуімен берілген файлға:
A. Форматталған мәтін
B. Картинка
C. Каталогтарды алмастыру
D. Тек мәтін *
17. «mp3″кеңейтілуімен берілген файлға:
A. Дыбыс *
B. Бейне
C. Дыбыс және бейне
D. Статистикалық сурет
18. Компьютерлік графика, дыбыс, фотография, бейне, мәтін және т.б. ақпараттарды қолданушыға дейін жеткізуге арналған құрал:
A. CD-ROM.
B. Мультимедиа.*
C. Лазерлік ойнатқыш.
D. Модем.
19. Мультимедиа – динамикалық құралына:
A. Дыбысты және графиканы түрлендіру*
B. Бейнеүзінділер мен мәтіндерді түрлендіру.
C. Анимацияны.
D. Бейнелер мен деректерді.
20. Дыбыстық мәліметтерді сақтау үшін қолданылатын формат қалай аталады?
A. WAIS.
B. FTP
C. MIDI.*
D. WWW – бүкіләлемдік өрмекші.
21. Құрылғыдағы жауап пен сұрақ бойынша алынған осы мәліметтердің желі бойынша файлдардың тасымалдануы:
A. Жанр.
B. Жүктеу.*
C. Диапазон.
D. Буфер
22. Экрандағы оң жақтағы төменгі бұрышында бейнеленген үлкен емес терезе:
A. Бекітілген терезе.*
B. Диапазон.
C. Бума терезесі
D. Сұхбат терезе.
23. Көпарналы дыбыс
A. Кодтау немесе қайтадан кодтаудың патенттелген процесі
B. Бірнеше дыбыс арналарын өңдеуге негізделген аудиодеректердің дыбысын шығару жүйесі *
C. Секундта бейнеленетін кадрлар саны
D. Файлдан деректерді өшіру процесі
24 Үзіліссіз ағындар түрінде желі бойынша мультимедиа файлдарын жеткізу әдісі
A. Диапазон.
B. Сығу-қалпына келтіру
C. Ағымдық тасымалдау*
D. Брандмауэр.
25. Бейнені 1 секунд ішінде бейнелеп көрсететін кадрлар саны
A. Кадрлар жылдамдығы *
B. Диапазон.
C. Жіберу жылдамдығы
D. Файл.
26. Ең үлкен ағымдағы бейне қозғалыстарын алуға мүмкіндік беретін кадрлар жылдамдығы қандай?
A. Орта.
B. Жай.
C. Жоғары *
D. Минуттық
27. Windows Media файлдары үшін кеңейтілуін ата:
A. PIF, GIV
B. WMA, WME, WMS.*
C. MP3, MPEG.
D. BMP, JPEG
28. Мультимедиялық программаны компьютерде орнатуда не талап етіледі?
A. Жылдамдығы 50 МГц-тен жоғары;
B. дискілік жад 500 Мбайттан жоғары;
C. Windows операциялық жүйені;
D. дыбыстық тақтайшаны*
29. Анимация – бұл …
A. экранда объектілердің орналасу өлшемдерін, формаларын, түрлерін мультипликация эффектілерін құруда өзгерту*
B. аппараттық жүзеге асыру
C. қамтамасыз ету программасы
D. жазбалық таңбалар жүйесі
30. Мультимедиа-компьютер құрамына міндетті түрде енеді …
A. проекциялық тақта
B.CD-ROM дискі құрылғысы мен дыбыстық тақта*
C. модем
D. плоттер

V. Сабақты қорытындылау.
Оқушылардың алған білімін бақылап, сабаққа араласуын қадағалап, сабақты қорытындылау. Оқушыларды бағалау.