Қазақстандағы қара және түсті металлургияның дамуы, металдарды алу әдістері

Әуезбай Ж.Қ.

Учитель по химии

Оқу мақсаты: металлургияның   маңызы, қара және түсті металлургия  кен орындары  және  металл  алу  саласы бойынша түсіну

Ресурстар: оқулық, дәптер, слайд, электронды  оқулық,  бағалау  парағы, бейне баян  bilimlend.kz .  

Табыс критерийлері

Барлық оқушылар: а) тақырыпты  оқушылар  түсінеді, сұраққа жауап  береді

Көпшілік оқушылар: қара  және  түсті  металдар  кен  орындарын  біледі. Металл  алу  әдістерін  біледі. Тиісті  реакция  теңдеулерін  жазады

Кейбір  оқушылар: өз деңгейіне байланысты  тапсырма  орындайды, өмірмен байланыстыра  алады. Есепті шығара алады

 .
Кезеңдері
Тапсырма  
мақсаты
Мұғалім не істейді
Оқушылар не істейді
1 м
Ұйымдастыру
Амандасу
Жағымды  психологиялық  ахуал  жасау
Оқушылардың көңіл-күйлерін байқау
Оқушылармен сәлемдесіп, оқу-құралдарын тексеріп, күн ретін жазу
Оқушылар күн ретін жазады.
4 м
Үй
тапсырмасын  тексеру
 Түрткі  сұрақтар
1. Шойын  құрамында   қандай  металдар   бар?
2. Не себепті, сұр шойын   деп  аталады?
3.  Неліктен,  шойынды  құю шойын  деп  атайды?
4. Не себепті  болаттың  құрамына никель мен  хром қосылады?
Өтілген тақырыпты пысықтау, нені
меңгергенін анықтау
Тапсырманы  бақылау
Оқушылар  қол  көтеріп
жауап  береді
3 м
Қызығушылықты ояту
Бейне таспа  «Металлургия »
Бейне таспаны  көру арқылы  ойлану
Түрткі сұрақтар қояды
Оқушылар өз ойларын айтады
10 м
 
Мағынаны
тану.
Жаңа сабақ
Топтық
жұмыс
Металлургия  деген  не?  Қандай  түрлері бар?
Сабақтың  тақырыбын  жетелеу сұрақтары арқылы ашу, оқушылармен  бірге сабақтың  мақсатын   қою.
1 топ. Металлургия, Қазақстандғы қара  металлургия
2 топ. Түсті  металлургия
3 топ.Қ.Ғ. академиясының  алғашқы  президенті , Қазақстан  қазба  байлықтарының  металлогендік  картасын  жасаған ғалым академик Қаныш Сәтпаевтің  еңбегі.   
4 топ.  Металдарды бөліп алудың  әдістері
Оқушылар ұжымдасу  арқылы бір ортақ шешім жасауды үйрену
Тапсырманы  бақылау
1 топты  талқылау кезінде бақылаймын
2 топты  қорғау  кезінде  бақылаймын
3 топты  тақырыптың негізгі  идеясын ашып айтуын бақылаймын. Сыни көзқарас болды ма?
4 топты  ойландыратын  түрткі сұрақтар  қою дәрежесі қаншалықты  болды? 
Оқушылар өз ойларын қорғау  кезінде айтады.
Бағалау парағы бойынша  өздері  бағалайды
2 м
 
Жұптық жұмыс
Тапсырма:  оқушылар  Қазақстандағы  түсті   және қара   металлургия  кендерін  стикерге  жазу  арқылы   картаға   сол қаланың   тұсына  ілу.
Бір-бірінен  өзара  білім алу
Тапсырманы  орындау  деңгейін  анықтау
Оқушылар  картаға  іледі
10 м
 
Жеке
жұмыс
І. Сәйкестік  тест  «А»
1.AI (OH)3          Сілті
2.NaOH             Еритін  гидроксид
3.Са(OH) 2             Екідайлы  гидроксид
4.Сu (OH)2           Ерімейтін  гидроксид
ІІ.   «В»
108 г алюминий   160 г  темір (III)  оксидімен әрекеттескенде  қанша  грам алюминий  оксиді алынады?
ІІІ. 181 бет №9 есеп
Таза металл  алу  үшін сутек  пайдаланылады.Осындай  тәсілмен  вольфрам  оксидінен  WO 3  алу үшін
таза вольфрам  алынады. Реакция теңдеуін  жазып, 2 моль вольфрам  алуға кететін  сутектің  массасын  есептеңдер?
ІV. 181 бет. №9 есеп.  «С»
Масасы 240 г магний  оксидін  тотықсыздандыру  үшін  80 г  көмір жұмсалды.  МgO+C=Mg+CO . Осы көмірдегі  таза көміртектің  массалық  үлесі  қандай?
Оқушыларды
жеке  жұмыс арқылы бағалау
Оқушыларға  тапсырма  мен  бағалау  парақтарын  ұсыну
Оқушылар
Дәптерге орындайды
5 м
 
Бекіту
Бүгінгі  сабақтың  мақсатына   жеттік  пе?
Нені  білдік?
Жаңа  сабақты игеру  деңгейін анықтау
Түрткі сұрақтар
Ауызша жауап беру
2 м
Ой толғау
Попс  формуласы. Эссе, бес жолды  өлең
1 м
 
Үйге  т
Үйге  тапсырма  беру.  10-20 параграф   қайталау
 Қосымша  мәлімет қарастыру
Тақырыпты пысықтауқосымша материал іздену
Күнделікке  үй тапсырмасын жаздырту
Күнделікке 41
10-20 қайталау
2 м
Баға
лау
 
Формативті  — топтық, жұптық  жұмыстарды.
Жеке  жұмысты  критериалды  бағалауды  жүргізу.
Оқушылар  өзін-өзі  әділ бағалауды  үйрену
Бағалау парақшасын ұсынады
Критериал
ды   бағалауды  жүзеге асырады
5 м
Рефлексия
Сабақты  меңгеруден кейін анықтау
Кері байланыс парақтарын тарату  және жинап  алу
Кері  байланыс парақтарын  толтыру және тапсыру

Сабақтан кейінгі ойланатын сұрақтар:

Не сәтті болды?
Топтық  жұмыс
Не сәтті болмады?
Нені жақсартуға болады?
Оқушыларды  уақытпен   жылдамдыққа  санасу
Мен өз дағдыларымды нені дамыта алдым?
Аз  сөйлеуді
Нені өзгертуге болады?
Сұрақ  қою  және  жылдам  жауап  беруге

 

Тапсырманы  критериалды  бағалаудың  шкаласы

Оқушының аты-жөні:__________________ Сынып    ( жеке  жұмыс  )

 Критерий 
Жетістік   деңгейі 
Дескрипторлар
Тапсырма 
А
1
1
1
Әрбір дұрыс жауапқа 1 ұпай  
І         Сәйкестік  тест
1.АI2 O3                         1. Негіздік  оксид
2.МgO                 2.  Екідайлы  оксид
3.FeO                   3. Қышқылдық  оксид
4. Сr 2 O3         
В
1
1
1
1
1.Есептің  берілгені  дұрыс жазу
2.Есептің  реакция  теңдеуін  дұрыс теңестіруді білу
3.Тиісті  формуланы  дұрыс  қолдануды  білу
4.Есептің  шешуі дұрыс  болу
ІІ.  108 г алюминий   160 г  темір (III)  оксидімен әрекеттескенде  қанша  грам алюминий  оксиді алынады?
В
1
1
  1   
1.Есептің  берілгені  дұрыс жазу
2.Теңдеуді коэффициенттер  қойып, дұрыс теңестіру
3.Есептің  шешуі дұрыс болу
ІІІ. 181 бет №9 есеп
Таза металл  алу  үшін сутек  пайдаланылады.Осындай  тәсілмен  вольфрам  оксидінен  WO 3  алу үшін
таза вольфрам  алынады. Реакция теңдеуін  жазып, 2 моль вольфрам  алуға кететін  сутектің  массасын  есептеңдер?
 
С  
1
1
1
1
1.Есептің  берілгенін  дұрыс жазу
2.Салыстырмалы молекулалық  массасын  табу
3.Қажетті  формуланы  дұрыс қолдану
4. Есептің  шешімі дұрыс болу
ІV. 181 бет. №9 есеп.
Масасы 240 г магний  оксидін  тотықсыздандыру  үшін  80 г  көмір жұмсалды.  МgO+C=Mg+CO . Осы көмірдегі  таза көміртектің  массалық  үлесі  қандай?
С
1
Шығармашылық  жұмыс
Попс  формуласы, эссе
  А,В,С (мах)
 14+1
Ұпайды бағаға  айналдыру
14 +1 ұпай  «5»  , 12-13 ұпай  «4»
6-11  ұпай   «3»,  2-5   ұпай   «2»

 

                             Тапсырманы  критериалды  бағалаудың  шкаласы

Оқушының аты-жөні:__________________ Сынып    ( жеке  жұмыс  )

Критерий 
Жетістік   деңгейі 
Дескрипторлар
Тапсырма 
А
1
1
1
1.жауап дұрыс болса
2. жауап дұрыс болса
3.жауап дұрыс болса
І         Сәйкестік  тест
1.AI (OH)3                      Сілті
2.NaOH                        Еритін  гидроксид
3.Са(OH) 2                              Екідайлы  гидроксид
4.Сu (OH)2                       Ерімейтін  гидроксид
В
1
1
1
1
1.Есептің  берілгені  дұрыс жазу
2.Есептің  реакция  теңдеуін  дұрыс теңестіруді білу
3.Тиісті  формуланы  дұрыс  қолдануды  білу
4.Есептің  шешуі дұрыс  болу
ІІ.  108 г алюминий   160 г  темір (III)  оксидімен әрекеттескенде  қанша  грам алюминий  оксиді алынады?
В
1
1
   1   
1.Есептің  берілгені  дұрыс жазу
2.Теңдеуді коэффициенттер  қойып, дұрыс теңестіру
3.Есептің  шешуі дұрыс болу
ІІІ. 181 бет №9 есеп
Таза металл  алу  үшін сутек  пайдаланылады.Осындай  тәсілмен  вольфрам  оксидінен  WO 3  алу үшін
таза вольфрам  алынады. Реакция теңдеуін  жазып, 2 моль вольфрам  алуға кететін  сутектің  массасын  есептеңдер?
 
С  
1
1
1
1
1.Есептің  берілгенін  дұрыс жазу
2.Салыстырмалы молекулалық  массасын  табу
3.Қажетті  формуланы  дұрыс қолдану
4. Есептің  шешімі дұрыс болу
ІV. 181 бет. №9 есеп.
Масасы 240 г магний  оксидін  тотықсыздандыру  үшін  80 г  көмір жұмсалды.  МgO+C=Mg+CO . Осы көмірдегі  таза көміртектің  массалық  үлесі  қандай?
  А,В,С (мах)
 14+1
Ұпайды бағаға  айналдыру
14 +1 ұпай  «5»  , 12-13 ұпай  «4», 6-11  ұпай   «3»,  2-5
ұпай   «2»