Видео-тарату стандарттары PAL-SECAM, NTSC. Цифрлық видео

ІІ. Күтілетін нәтиже. Ожидаемые результаты:
а) оқушылар білу керек
  • Мультимедиалық технологиялар элементтерінің базасын білу, аспаптық және ақпараттық мінездемелік кешенін талап ету, мультимедиалық жобасын өңдеу кезеңі.
  • Мультимедиалық технологияларды қолдана білу мәтіндік, графикалық, дыбыыстық, видео ақпараттарды ауқымды және жергілікті желіде Интернет желілерінде қолдану.;
  • Статистикалық және динамикалық жеке мультимедиалық жобаларды өңдеу, мультимедиалық қосымшаларды құру 
ә) оқушылар игеруі керек               Мультимедиалық жүйелердің негіздерін теориялық және ақпараттық технологияны (мультимедианың базалық элементтері, мультимедианың аппараттық және аспаптық комплексіне қойылатын талаптар, мультимедиа проек жасаудың кезеңдері)
б) оқушылар меңгеруі керек           Мультимедиалық технлогиялармен жұмыс істеуді қалыптастыру  (мәтіндік файлдардың стандарттық пішіндеу және өңдеу, графикалық,  дыбыстық, видеолық ақпараттар, Internet желісінде немесе жергілікті және ауқымды желіде   ақпараттық аспапты платформасын 2 және 3  көлемдегі анимациямен ақпараттық нысандарды қолданышуы интерфейсімен біріктіру.);
Мультимедиалық қосымшыларды жасауда мультимедиа технологиялардың тәжірибелік қабілеттірін бекіту.  
 
 
ІІІ. Сабақтың әрбір кезендерінің әдісі мен тәсілдері
 
  1. IV. Құралдар: Дербес компьютер, Интерактивті тақта, компьютерлік оқыту бағдарламалары, презентация
Сабақтың барысы:
І.    Ұйымдастыру. (3 мин.)
ІІ.   Біліктілікті, икемділікті, дағдылықты көкейкесті ету (12 мин.)
ІІІ.  Жаңа тақырыпты түсіндіру (30 мин)
ІV.  Кестемен жұмыс. (25 мин.)
            Сабақты бекіту. (17 мин.)
  1. Үй тапсырмасын беру.(2 мин)
    VІ. Сабақты қорытындылау. (1 мин)
І. Ұйымдастыру:
а) оқушыларды ТҚЕ мен таныстыру;
ә) оқушыларды түгелдеу;
б) оқушылар назарын сабаққа аудару.
ІІ. Біліктілікті, икемділікті, дағдылықты көкейкесті ету
Vidia SLI (Scalable Link Interface) технологиясына шолу
NVidia SLI — үш өлшемді бейне суретті өндеу үшін бірнеше бейне карталар қуатын пайдалануға мүмкіндік беретін технология.
Тарихы
1998 жылы 3dfx компаниясы Voodoo2 графикалық процессорын ұсынды, басқа да жаңалықтар ішінде SLI (ағылшын Scan Line Interleave — жолдарды кезектестіру) технологиясы болды. Ол бейне суретін салу кезінде Voodoo2 екі чиптің юірлескен жұмысын көздеді. SLI технологиясымен түрлі өндірушілердің карталары да, сондай-ақ жадының көлемі әртүрлі карталар да жұмыс істей алды. SLI-жүйе 1024×768 рұқсатымен жұмыс істеуге мүмкіндік берді, ол кезде бұл мүмкін емес көрінетін. SLI-дын 3dfx-тен кемшілігі оны жоғары бағасы $600 және көп жылу шығаруы болды. Бірақ таяу арада бейне карталар PCI шинасынан заман талабына сай AGP-портқа көшті. Себебі материялық платаларда бұл порт біреу ғана болды, бірақ SLI-ды қолдайтын бейне карталарды шығару бір уақытқа тоқтатылады.
2000 жылы VSA-100 жаңа чипін шығарып 3dfx-ға AGP-ге арналған осындай екі немесе төрт чип орнатылған SLI-лерді сатты.  Бірақ  SLI-жүйе базасындағы платаларын электр қуатын пайдалануы аса жоғары болды ла электр қорегі проблемаларына байланысты істен шыға берді. Бүкіл әдем бойынша Voodoo5 6000 платаларының шамамен 200 данасы сатылды, бұл ретте олардың ішінде іс жүзінде жұмыс істейтіндері 100 ғана болды.
2001 жылы NVIDIA 110 млн. долларға 3dfx сатып алады.
2004 жылы PCI Express жаңа шиналарының базасында бірінші шешімдердің болуына байланысты, NVIDIA өзінің өнімдерінде деректерді мультичиптік өндеудің SLI технологиясын қолдайтынын хабарлайды. Енді олар басқаша аталады — Scalable Link Interface (масштабталатын интерфейс).
ІІІ.   Жаңа сабақты түсіндіру.
SLI-мен жұмыс істеу үшіг чипсеттерді қолдау бағдарламалық жүзеге асырылады. Бейне карталар бір сыныпқа жатуға тиіс, бұл ретте платалардың BIOS нұсқасы және оларды өндірушілердің маңызы болмайды.
SLI-жүйесін мынадай екі тәсілмен ұйымдастыруға болады:
Арнайы мост арқылы;
Бағдарламалық жолмен.
Соңғы жағдайда PCIe шинасына жүктеме өседі, бұл оның өнімділігіне теріс ісер етеді.
Quad SLI жүйесі кең тарады. Ол SLI-жүйеге екі екічипті платаны қосуды көздейді. Сонымен, бейне суретті салу үшін 4 чип жұмыс істейді.
Split Frame Rendering
Бейнесурет бірнеше бөлікке бөлінеді, олардың саны байланыстағы бейне карталар санына сәйкес келеді. Бейнесуреттің әрбір бөлігі геометриялық және пиксельды құрамдыларды қосқанда, бір бейне картамен толығымен өнделеді.
CrossFire-дегі аналогы — алгоритм Scissor
Alternate Frame Rendering
Кадрларды өндеу кезек-кезекпен болады: бір бейне карта тек жұп кадрларды, ал екіншісі – тек тақ кадрларды өндейді. Алайда бұл алгоритмнің бір кемшілігі бар. Мысалы, бір кадр өндеу үшін қарапайым, ал екінші кадр күрделі болуы мүмкін.
Бұл алгоритм екі чипті бейне картаны шығару кезінде ATI патенттеді.
SLI AA
Бұл алгоритм бейне сурет сапасын арттыруға бағытталған. Бір сурет түрлі тегістеу шаблондары бар бейне карталарда генерацияланады. Бейне карта кадрды тегістеуді басқа бейне картадағы бейнесуретке қатысты бірнеше қадаммен жүргізеді. Кейін алынған бейнесуреттер араластырылып, шығарылады. Сонымен, бейне суреттің мейілінше анықтығы мен егжей-тегжейлігіне қол жеткізіледі. Тегістеудің мынадай режимдеріне қол жеткізіледі: 8x, 10x, 12x, 14x, 16x және 32x. CrossFire-дегі аналог — SuperAA.
SLI мосты
SLI мостсыз жұмыс істемейді. Материялық платаларда графикалық карталар арасындағы арақашықтық анық белгіленген. Барлық материялық платаларды өндірушілер x16 слоттар арасында әртүрлі арақашықтық беерді, сондықтан олар жеткізу жиынтығына тиісті мосттарды қоса тіркейді. Біз nVidia-дан екі реттелетін мост алдық, олар кез келген қажетті арақашықтықты игереді.     
SLI алдында CrossFire-дің артықшылықтары
Қазіргі уақытта SLI жүйесін қосу үшін екі бейнекарта бірдей BIOS-қа дейін бірдей болуға тиіс. Егер конфигурация тіпті шамалы да өзгеше болса, қателер пайда болоуы мүмкін. Қазіргі уақытта SLI-шешімдерді икемді емес деуге болады.
CrossFire технологиясымен X8xx карталарының ағымдағы иелері материялық плата мен CrossFire Edition бейнекартасын сатып алып, екі жақты графикалық шешімгше ауысуы мүмкін. Мысалға SLI алайық: егер бізде 6800 картасы болса, онда SLI-жүйелер олар бірдей болуы үшін екі картада да сол бір BIOS-ты “тігуі” мүмкін. CrossFire технологиясы сатып алынған X800 немесе X850 сақтауға мүмкіндік береді, себебі ол ДК-ге орнатылған картаны пайдалануға мүмкіндік береді.
Егер ATi шешімін алсақ, онда BIOS, карталардың физикалық орналасуы, жад көлемі, өндіруші немесе кез келген басқа да бөлшек бірдей ме деп ойлау қажет емес – карталардың бір-біріне жақын сипаттамалары ғана болуы тиіс.
SLI алдындағы CrossFire-дің негізгі артықшылығы – бұл теориялық тұрғыдан ATI  мультипроцессорлық шешім ретінде кез келген ойында, оның нұсқасы мен драйверлерге қарамастан, өнімділіктің мейлінше өсуі мүмкін. Бұл түрлі графикалық процессорлармен рендерленген бейне суреттерді тігу арнайы чипсет (Compositing Engine) арқылы толық аппаратпен жүзеге асырылады. Жетектелетін карта бейнесуреттің дайын бөлігін арнайы Y-тәрізді кабель арқылы жетекшіге жібереді, мұнда чип оны жетекші графикалық процессордан алынған бөлікпен үйлестіреді және монитор экранына толық бейнесуретті шығарады.
 
ІV. Кестемен жұмыс.
NVIDIA Hybrid SLI басқа қазіргі заман бетбағыттары
NVIDIA компаниясы шамалы кідірістен кейін интеграцияланған графикалық өзек пен дискретті бейнекартаның бірлескен жұмысын ұйымдастыруға мүмкіндік беретін өзінің ьехнологиясын әлемдік нарыққа шығаратыны туралы хабарлады. Әрине, мұнда әңгіме Hybrid SLI технология туралы болып тұр, оның ресми хабарламасы CES 2008 көрмесінде үстіміздегі жылдың басында жасалды, ал қазір жүйелік логика, яғни Hybrid SLI-ді қолдайтын материялық плата сатуға шығарылды. Әзірлеушілердің айтуы бойынша шешім ыңғайлы және тиімді құрал болып табылады, ол арқылы пайдаланушы бір уақытта жоғары өнімді, бірақ үнемді және тиныш дербес компьютерін жинай алады.
Технологияның негізгі ерекшеліктері GeForce Boost және HybridPower жұмыс режимдерін қолдау болып табылады. Егер біріншісі негізінен компьютерлік ойын болып табылатын күрделі үшөлшемді графикамен жұмыс істеу кезінде жүйенің өнімділігін арттыруға арналған болса, екінші режим пайдаланушыға бейнекартаны жұмысқа қай уақытта қосатынын өзіне шешуге мүмкіндік береді, а қай уақытта – бұл экономикалық интеграциялық бейне. Бірінші жағдайда дискретті және интеграциялық өзектер үшөлшемді графиканы өндеуде бір уақытта жұмыс істейді. Бұл NVIDIA-ның айтуы бойынша жүйе өнімділігін 55%-ға арттыруға мүмкіндік береді (бейнекартаның есептеу қуаты мен 3D-сахнаның күрделілігіне байланысты өнімділік өсуі әртүрлі болуы мүмкін). Екінші жағдайда пайдаланушы бейнекартаны дербес қосады/өшіреді, мейілінше өнімділікті қол жеткізуге тырысады, не компьютер пайдаланатын қуатты төмендетеді (NVIDIA келтірген графикке сәйкес қуатты пайдалану 100 Ватт-қа төмендейді, ол шамамен пайдаланатын бейнекартаның қуатына сәйкес келеді). Бұл жағдайда пайдаланушыға үнемді (Save Power) немесе өнімді (Boost Perfomance) жұмыс режимдерін қолмен таңдауы қажет. Үшінші режимді де (Additional Displays) таңдау мүмкіндігі болады – бұл жағдайда Hybrid SLI режимі сөндіріледі және екі өзек бірдей жұмыс істейді, әрбір өзекке қосымша мониторларды қосуға мүмкіндік береді.
Hybrid SLI технологиясының жұмысын қарастырып, материялық платалар мен ұсынылған шешімдерді қолдайтын бейнекарталарды санамалауға көшеміз. Осылай, осы функционалдылыққа nForce 720a, 730a, 750a, 780a, GeForce 8100, 8200, 8300 логикалары базасындағы платалар ие болады. Бейнекарталарға келетін болсақ, бұл жердегі жағдай мүлдем өзгеше: GeForce 8400 GS және 8500 шешімдері GeForce Boost жұмыс режимін қолдайды, ал одан артық өнімділігі бар GeForce 9800 GTX және 9800 GX2 адаптерлер –  HybridPower. Мұндай өнертапқыштық әбден түсінікті. Бейнекарталардың қуаты төмен болғанда пайдаланушылар энергияны сақтайтын режимді пайдалану кезінде маңызды артықшылыққа ие болмайды, ал қуатты бейнекартаның жұмысына интеграцияланған графика да қосылған жағдайда өнімділіктің өсуі компьютер өнімділігінің елеулі өсуіне әкелмейді. 
Hybrid SLI шешімдер технологиясын қолдайтын ұсынылған тізімде nForce 780a логикасы бар, біз оқырманның назарын осы моделге тегін аударып отырған жоқпыз – чипсетті ресми хабарлау өтті. Бір қарағанда nForce 780a AMD-процессорлар негізіндегі компьютерлерге арналған 780i-дің көшірмесі сияқты көрінеді, бірақ екі нұсқаның негізні айырмашылығы Hybrid SLI технологиясын қолдау болып табылады, ал 780i-де ол жоқ.
Сабақты бекіту:
  • аударылатын аудио, бейне және графикалық ақпаратты шығарып алу
  • аудио/бейне ақпараттың шифрын ашу (мәтінді естіртіп теру) және транскрипт дайындау
  • аудио, бейне, мәтіндік, графикалық, анимациялық элементтерді аудару
  • аударманы дыбыстауға дайындау: әдеби редакциялау, уақыты және көлемі бойынша үйлестіру, айтылуының ерекшеліктерін мақұлдау
  • қажетті дауыс сипаттамаларын алдын ала таңдай отырып, кәсіби дикторлар және актерлер арқылы дыбыстау
  • толығымен локализацияланған материалдарды жасау үшін қажетті инженерлік және жөндеу жұмыстарын жүргізу
  1. Үйге тапсырма:
Битрейт — видео сапасын анықтау
Негізгі əдебиеттер
  1. А.О. Сағымбекова. Мультимедиа технологиялар. Пəннің оқу-əдістемелік кешені. –Алматы: Қ.И.Сəтбаев атындағы ҚазҰТУ, 2012. С.1-72
  2. Серикбаева Г.И., «Мультимедиялық технологиялар» пәні бойынша оқу-әдістемелік кешені, Астана, Тұран-Астана университеті, 2014. С.1-109
  3. Воген Т. Мультимедиа. /Пер. с англ. — Минск: «Попурри», 1997.
  4. Основы компьютерной стеганографии: Учеб.пособие для вузов/ А.В. Аграновский, П.Н. Девянин, Р.А.Хади, А.В.Черемушкин – М.: Радио и связь, 2003
Қосымша əдебиеттер
  1. Рош Уинн Л. Библия мультимедиа — Киев: DiaSoft ,1998.
  2. Дронов В. А.;Macromedia Flash MX. Экспресс-курс – Санкт-Петербург: БХВ-Петербург,2003
 
Қосымша
  1. http://www.intersoft.ru/ «Интерсофт Медиа» – мультимедианың өңделуі дискілер мен сайттардың мультимедиялық өңдеу. Мысалдар.
  1. http://www.mediaterra.ru/ «Медиатерра» — мультимедия-студиясы
Студия туралы мәлімет. Мультимедияға кіретін қызметтер тізімі. CD-мультимедиялық дискілердің шығарылуы, анимациялық роликтің дайыандалуы. Тарифы. Портфолио.
VІ. Сабақты қорытындылау.
Оқушылардың алған білімін бақылап, сабаққа араласуын қадағалап, сабақты қорытындылау. Оқушыларды бағалау.